|
ORGAN BAĞIŞI VE ORGAN NAKLİ NEDİR ?
Görev yapmayacak kadar hasta ve hatta bedene zararlı hale gelen bir organın, bir
yenisi ve sağlamı ile değiştirilebilmesi işlemine “Organ Nakli" veya
“Organ Transplantasyonu" denilir.
Günümüzde
kornea, böbrek, karaciğer, kalp, akciğer, pankreas ve ince barsak en çok
nakledilen doku ve organlardır.
Bu nakillerde organlar canlıdan (genellikle 1.derecedeki akrabalardan) veya
ölülerden (kadavra) sağlanmaktadır. Örneğin kalp hastalığından ölmüş bir kişinin
sağlam kornea ve böbrekleri alınıp, görmeyen insanlara ya da böbrek hastalarına
nakledilmektedir. İleri kalp, karaciğer ve böbrek yetmezliği olan hastalarda
sağlıklı bir yaşam sadece organ nakli ile mümkündür.
Gerçekleştirilen organ nakillerine karşın bağışlanan organ sayısının yetersiz
olması nedeniyle günümüzde bağışlanan organlar ihtiyacı karşılamamaktadır. Bugün
ülkemizde böbrek bekleyen 40 binden fazla diyaliz hastası vardır. (Ne yazık ki
çoğu 20-40 yaşları arası genç ve orta yaşlarda hastalardır.) Yaşamlarını
makinelere düzenli aralıklarla bağlanarak sürdürebilmektedirler. Ancak kalp,
karaciğer hastalarının durumları çok daha üzücüdür. Diyaliz gibi bir yardımcı
tedavi olanakları da olmadığı için kısa sürede yaşamları sona ermektedir.
Türkiye'de ilk başarılı böbrek nakli 1975 yılında yapılmıştır. 1979 yılında
"ORGAN VE DOKU ALINMASI, SAKLANMASI VE NAKLİ HAKKINDA" 2238 sayılı kanun
çıkarılmış ve bu yasa 1982 yılında yeniden düzenlenmiştir.
Beyin
ölümü gerçekleşmeden kadavradan organ nakli yapılamaz.
Beyin ölümü koma veya bitkisel hayattan farklıdır, beyin fonksiyonları tamamen
ve başa dönmeyecek şekilde, yani tamiri imkansız bir biçimde kaybolmuştur.
Solunum ve kalp atımları yapay olarak sürdürülebilir, fakat beyin fonksiyonları
yapay olarak sürdürülemez. O nedenle kişi ancak beyni öldüğü zaman ölü kabul
edilebilir.Bitkisel hayatta ve komada ise bu söz konusu değildir. Beyin ölümü,
kadavranın yani insan bedeninin dolaşım ve solunum sistemi işlevi suni olarak
sağlanabilmesine rağmen tıbbi kesin bir ölüm olarak kabul edilir. Ölüm hali,
nöroloji, nöroşiruruji, kardiyoloji ve anesteziyoloji-reanimasyon uzmanı olan
toplam 4 hekimden oluşan heyet tarafından gerekli bütün tetkikler yapıldıktan
sonra saptanır. Ölüm olayının tutanağını düzenleyecek bu 4 hekim, organ
naklini gerçekleştirecek olan hekim ekibinden bağımsızdır.
Bağışladığınız organlar para veya herhangi bir menfaat karşılığı başkasına
verilemez.
Ulusal koordinasyon sistemi ile ülkemiz içindeki tıbben acilliği ve doku uyumuna göre en uygun
alıcıya nakil edilir. Kişilerin bir bedel karşılığı organlarını vermeleri 2238
sayılı yasaya göre yasaktır.
Diyanet
İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, organ bağışını insanın insana
yapabileceği en büyük yardım olarak tanımlanmıştır. 6.3.1980 tarih 396 sayılı
kararı ile organ naklinin caiz olduğunu bildirmiştir. Diğer islam ülkelerinde de
ve bütün büyük dinlerde de benzer kararlar mevcuttur. Kur'an-ı Kerim'de de
(Maide Suresi, Ayet 32) " KİM BİR KİMSEYE HAYAT VERİRSE, O SANKİ BÜTÜN İNSANLARA
HAYAT VERMİŞÇESİNE SEVAP KAZANIR " beyan olunmuştur.
Sağlık
sorunları nedeniyle organlarının bir işe yaramıyacağına dair yanlış bir inanış
vardır.Yaş yüksek veya süregelen sağlık sorunları bile olsa organlardan bazıları
uygun alıcılara nakledilebilir. Mesela 70 yaşında bir insanın karaciğeri gayet
normal bir şekilde çalışıyor olabilir.
Organ alımı,
ameliyathane koşullarında uzman bir hekim ekibi tarafından gerçekleştirilir.
İlgili organ, alıcıya nakledilene kadar saklanır. Organ alındıktan sonra,
kadavranın yani insan cesedinin bakımı uygun ve saygın bir şekilde yapılır.
Cesedin vücut bütünlüğü korunur. Dış görünümde ameliyat izi dışında herhangi bir
bozukluk oluşmaz.
Karaciğer
nakledilen ve 20 seneyi dolduran hastaların olduğunu biliyoruz. Bunlar
bekardılar, evlendiler, çocukları oldu, iş sahibi oldular. Benzer
örnekler diğer organ nakilleri içinde çoğaltılabilir. Organ nakli ileri
dönemdeki kalp, karaciğer ve böbrek hastaları için iyi bir tedavi yöntemidir.
Organ nakli hemodiyaliz tedavisinden, diğer ileri karaciğer ve kalp hastalıkları
tedavilerinden çok daha ucuzdur. O halde organ nakli ve organ bağışı ülkemiz
için hem sağlık yönünden, hem de ekonomik yönden önemli bir katkıdır.
18 veya üstünde bir yaşta olup akli dengesi yerinde olan herkes, Sağlık
Müdürlükleri veya hastanelere başvurarak, beklenmedik ölümleri halinde
organlarını bağışladığına dair bir belgeyi iki tanık önünde doldurup, doku ve
organ bağış belgesi alabilir. Ayrıca organ bağışınızı yakınlarınıza da vasiyet
etmenizi tavsiye ediyoruz. Cebinizden kart bile çıksa, yakınlarınızın o acılı
anda böyle bir şeye karşı çıkarsa, biz organları alamayız. Vefat edenin henüz
bilinçliyken organ bağışına yönelik olumlu bir açıklaması olmaması halinde, onun
yerine akrabalarının organ bağışı konusunda karar vermeleri istenmektedir. Vefat
edenin, organ bağışına yönelik yazılı rızası bulunması durumunda, akrabalarına
bu konu hakkında bilgi verilebilir.
Ne yazık ki insan ancak organ alıcısı durumuna gelince organ bağışının önemini
fark edebiliyor. Herkes organ bağışında bulunmalı, yakınlarını bu konuda
bilinçlendirmeli ve ancak bu sayede ihtiyacı olduğunda organ bulabileceğini
bilmelidir.
Bir çok
hasta bağışlanmış bir organ için beklerken ölmektedir. Bağışlanmış bir organ,
başarılı bir nakilden sonra, gerçek bir yaşam armağanıdır.’’ SİZ, BİR YAŞAM
ARMAĞAN ETMEKTESİNİZ’’
Şimdi sen SU olduğunu düşün.
Su kadar özel,
Su kadar faydalı
Su gibi hayat kaynağı olduğunu düşün.
İnanıyorum ki gerçekten de öylesin.
Kurumumuzda organ bağışında bulunabileceğiniz yerler
Başhekimlik binası organ bağış birimi
Poliklinikler organ bağış birimi
Bilgi almak için
0506 330 44 75
|